ارزیابی سلامت روان، فرآیندی تخصصی است که طی آن یک متخصص (روانشناس یا روانپزشک) با صحبت کردن و استفاده از ابزارهای استاندارد، به شناسایی وضعیت هیجانی، افکار، احساسات و چالش‌های نوجوان می‌پردازد. این کار نه برای "برچسب‌زنی"، بلکه برای درک دقیق مشکل و ترسیم نقشه راه درمان است. این ارزیابی، اولین و ضروری‌ترین گام برای تدوین یک برنامه درمانی شخصی‌شده است. بدون تشخیص درست، درمان ممکن است به بیراهه برود.

پس از ارزیابی اولیه و تشخیص، نوبت به انتخاب و آغاز درمان هدفمند می‌رسد. درمان سلامت روان برای نوجوانان، به معنای یادگیری مهارت‌هایی برای مدیریت افکار، احساسات و رفتارها، تقویت تاب‌آوری و بازگشت به مسیر رشد و شکوفایی است. امروزه روش‌های مؤثر و علمی متعددی وجود دارد که می‌تواند به نوجوان و خانواده او کمک کند.

پزشک عمومی (درمانگاه یا مطب) نقطه شروع ایمن و حیاتی است. او می‌تواند ارزیابی اولیه انجام دهد، مسیر درمان را راهنمایی کند و در صورت نیاز به متخصصان دیگر ارجاع دهد.هر متخصص نقش و تخصص متفاوتی دارد. شناخت این تفاوت‌ها به انتخاب کمک کننده مناسب منجر می‌شود. درمان سلامت روان یک فرآیند مشارکتی است. رابطه مبتنی بر اعتماد بین نوجوان و متخصص، مهم‌ترین عامل موفقیت درمان است. در ایران، متخصصان اصلی حوزه سلامت روان کودک و نوجوان شامل روانپزشک، روانشناس، مشاور مدرسه و کاردرمانگر ذهنی هستند.